English1. Giới thiệu
HTML (HyperText Markup Language) và XHTML (Extensible HyperText Markup Language) là hai ngôn ngữ đánh dấu được sử dụng để xây dựng các trang web. Mặc dù cả hai đều có mục tiêu chính là cấu trúc hóa nội dung trên web, nhưng chúng có những khác biệt nhất định về cú pháp và quy tắc.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu chi tiết về HTML và XHTML, so sánh sự khác biệt giữa chúng, và giải thích tại sao XHTML đã từng được phát triển để thay thế HTML, cũng như hiện tại chúng ta đang sử dụng HTML5 thay vì XHTML.
2. HTML là gì?
HTML (HyperText Markup Language) là ngôn ngữ đánh dấu tiêu chuẩn được sử dụng để tạo các trang web. HTML sử dụng các thẻ (tags) để cấu trúc và định dạng nội dung, bao gồm văn bản, hình ảnh, video và các tài nguyên khác. Các trình duyệt web sẽ đọc mã HTML và hiển thị nội dung trang web cho người dùng.
Các phiên bản chính của HTML:
- HTML 1.0: Phiên bản đầu tiên của HTML, ra đời vào năm 1991.
- HTML 4.01: Là phiên bản HTML ổn định và phổ biến, được sử dụng rộng rãi trước khi HTML5 xuất hiện.
- HTML5: Là phiên bản HTML mới nhất và hiện đang được sử dụng phổ biến. HTML5 cải thiện nhiều về cú pháp, tính năng đa phương tiện, và khả năng tương thích.
3. XHTML là gì?
XHTML (Extensible HyperText Markup Language) là một ngôn ngữ đánh dấu được phát triển từ HTML kết hợp với các quy tắc của XML (Extensible Markup Language). XHTML tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc cú pháp của XML, giúp nó trở nên chặt chẽ hơn và ít bị lỗi hơn so với HTML. XHTML được phát triển với mục tiêu cải thiện cấu trúc và độ nhất quán của tài liệu web.
Lý do phát triển XHTML:
- XHTML ra đời với mong muốn làm cho web trở nên chuẩn mực hơn, dễ phân tích và dễ duy trì hơn nhờ tuân thủ nghiêm ngặt cú pháp XML.
- Với sự phát triển của các thiết bị di động và ứng dụng web, nhu cầu về một ngôn ngữ đánh dấu có tính nghiêm ngặt cao hơn đã dẫn đến việc phát triển XHTML.
4. Sự khác biệt giữa HTML và XHTML
a. Cú pháp nghiêm ngặt hơn trong XHTML
XHTML tuân theo các quy tắc cú pháp chặt chẽ của XML, do đó nó yêu cầu:
- Các thẻ phải được đóng đầy đủ: Trong XHTML, tất cả các thẻ phải được đóng lại. Điều này có nghĩa là ngay cả những thẻ tự đóng trong HTML như
<img>,<br>và<hr>cũng phải được đóng như<img />,<br />, và<hr />.- HTML:
<img src="image.jpg"> - XHTML:
<img src="image.jpg" />
- HTML:
- Thẻ và thuộc tính phải viết thường: Trong XHTML, tất cả các tên thẻ và thuộc tính phải được viết bằng chữ thường.
- HTML:
<DIV>,<IMG> - XHTML:
<div>,<img />
- HTML:
- Thuộc tính phải có giá trị rõ ràng: Trong XHTML, các thuộc tính phải có giá trị được chỉ định rõ ràng, bao gồm cả những thuộc tính boolean.
- HTML:
<input type="checkbox" checked> - XHTML:
<input type="checkbox" checked="checked" />
- HTML:
- Phải có thẻ đóng cho các thẻ chứa nội dung: Tất cả các thẻ chứa nội dung phải có thẻ đóng ngay cả khi không có nội dung.
- HTML:
<p>Đây là đoạn văn bản - XHTML:
<p>Đây là đoạn văn bản</p>
- HTML:
b. Khai báo DOCTYPE
- HTML: DOCTYPE trong HTML có thể ngắn gọn và linh hoạt hơn.
- HTML5:
<!DOCTYPE html>
- HTML5:
- XHTML: DOCTYPE trong XHTML phải được viết chính xác và phức tạp hơn, ví dụ với XHTML 1.0 Transitional:
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
c. Xử lý lỗi
- HTML: Trình duyệt có thể "tha thứ" cho các lỗi cú pháp nhỏ trong HTML, như thẻ thiếu hoặc viết hoa sai, và vẫn cố gắng hiển thị nội dung trang web đúng cách.
- XHTML: Trong XHTML, trình duyệt tuân theo nguyên tắc XML, vì vậy bất kỳ lỗi cú pháp nào đều có thể khiến trang không thể hiển thị.
5. Tại sao XHTML không còn phổ biến?
Mặc dù XHTML từng được kỳ vọng sẽ thay thế HTML, nhưng sau đó nó đã dần bị loại bỏ vì một số lý do chính sau:
- Tính nghiêm ngặt quá cao: XHTML yêu cầu cú pháp rất chặt chẽ, trong khi đó nhiều nhà phát triển và các trình duyệt vẫn tiếp tục sử dụng HTML với cú pháp linh hoạt hơn.
- HTML5 ra đời: HTML5 ra đời đã giải quyết được nhiều vấn đề của HTML cũ, đồng thời cung cấp các tính năng mới mạnh mẽ hơn mà vẫn giữ được tính linh hoạt trong cú pháp. HTML5 kết hợp những ưu điểm của XHTML, nhưng không yêu cầu cú pháp quá nghiêm ngặt, làm cho nó trở thành lựa chọn chính của các nhà phát triển hiện nay.
6. HTML5 – Tương lai của Web
HTML5 là phiên bản mới nhất của HTML và đã trở thành tiêu chuẩn được sử dụng rộng rãi nhất cho việc xây dựng trang web. Nó mang lại nhiều cải tiến so với các phiên bản trước:
- Hỗ trợ đa phương tiện: HTML5 hỗ trợ tốt hơn cho việc nhúng video và âm thanh với các thẻ
<video>và<audio>mà không cần sử dụng plugin bên ngoài như Flash. - Hỗ trợ ứng dụng web: HTML5 cung cấp các API mạnh mẽ như Web Storage, Canvas, Geolocation, và WebSockets, giúp xây dựng các ứng dụng web phức tạp và tương tác.
- Tính linh hoạt trong cú pháp: HTML5 không yêu cầu cú pháp nghiêm ngặt như XHTML, làm cho nó dễ sử dụng hơn với các nhà phát triển.
7. So sánh tổng quan giữa HTML và XHTML
| Đặc điểm | HTML | XHTML |
|---|---|---|
| Cú pháp | Linh hoạt, không nghiêm ngặt | Chặt chẽ, tuân thủ quy tắc XML |
| Thẻ tự đóng | Không yêu cầu | Phải đóng đầy đủ (<br />, <img />) |
| Thẻ viết hoa hay thường | Có thể viết hoa hoặc thường | Phải viết thường |
| Xử lý lỗi | Linh hoạt, trình duyệt cố hiển thị | Nghiêm ngặt, lỗi cú pháp gây lỗi trang |
| Phiên bản phổ biến | HTML5 | XHTML 1.0 |
| Sử dụng DOCTYPE | Đơn giản (HTML5) | Phức tạp hơn |
8. Kết luận
HTML và XHTML đều là những ngôn ngữ đánh dấu quan trọng trong lịch sử phát triển web. Trong khi XHTML mang lại cú pháp nghiêm ngặt và rõ ràng hơn, thì HTML vẫn được ưa chuộng vì tính linh hoạt và khả năng dễ sử dụng. Với sự ra đời của HTML5, hầu hết các tính năng quan trọng của XHTML đã được tích hợp vào HTML mà không cần tuân theo các quy tắc cú pháp quá chặt chẽ của XML.
Hiện nay, HTML5 là tiêu chuẩn chính cho việc phát triển web, hỗ trợ tốt hơn cho các ứng dụng web hiện đại và đa phương tiện. Nếu bạn đang bắt đầu xây dựng một trang web hoặc phát triển ứng dụng, HTML5 là lựa chọn tốt nhất.
