Biến là một trong những khái niệm cơ bản và quan trọng nhất trong mọi ngôn ngữ lập trình, và PHP cũng không ngoại lệ. Trong PHP, biến đóng vai trò quan trọng trong việc lưu trữ và quản lý dữ liệu, giúp lập trình viên xử lý và làm việc với các giá trị trong suốt quá trình phát triển ứng dụng. Trong bài viết này trên CodeTutHub, chúng ta sẽ tìm hiểu về khái niệm biến trong PHP, cách khai báo và sử dụng biến, cũng như các quy tắc và lưu ý quan trọng khi làm việc với chúng.

1. Biến trong PHP là gì?

Biến trong PHP là một không gian bộ nhớ mà bạn có thể sử dụng để lưu trữ thông tin. Mỗi biến có thể chứa các loại giá trị khác nhau như số, chuỗi, mảng, đối tượng, v.v. Biến có thể thay đổi giá trị trong suốt quá trình thực thi của chương trình.

Trong PHP, biến luôn bắt đầu bằng dấu $, tiếp theo là tên của biến. Tên biến có thể là sự kết hợp của chữ cái, số và dấu gạch dưới, nhưng không thể bắt đầu bằng một con số.

Ví dụ về biến:

php
<?php
$name = "CodeTutHub";
$age = 25;
?>

Trong đoạn mã trên:

  • $name là một biến có giá trị là chuỗi "CodeTutHub".
  • $age là một biến có giá trị là số nguyên 25.

2. Quy tắc đặt tên biến trong PHP

Để tránh lỗi trong quá trình lập trình, bạn cần tuân thủ các quy tắc sau khi đặt tên biến trong PHP:

  1. Bắt đầu bằng dấu $: Mọi biến trong PHP đều phải bắt đầu bằng ký tự $, tiếp theo là tên biến.
  2. Chỉ chứa chữ cái, số và dấu gạch dưới: Tên biến chỉ được phép chứa các ký tự chữ cái (a-z, A-Z), số (0-9) và dấu gạch dưới (_). Tuy nhiên, tên biến không được bắt đầu bằng số.
  3. Phân biệt chữ hoa và chữ thường: PHP phân biệt chữ hoa và chữ thường, nên $Name và $name là hai biến khác nhau.
  4. Tên biến không chứa khoảng trắng: Không được phép sử dụng khoảng trắng trong tên biến. Thay vì viết $my variable, hãy dùng $my_variable.

Ví dụ về tên biến hợp lệ và không hợp lệ:

php
<?php
$myVariable = "Hợp lệ";
$_myVariable = "Hợp lệ";
$my_variable_123 = "Hợp lệ";
// $123variable = "Không hợp lệ";  // Không hợp lệ vì bắt đầu bằng số
// $my variable = "Không hợp lệ";  // Không hợp lệ vì chứa khoảng trắng
?>

3. Khởi tạo và gán giá trị cho biến

Để khởi tạo một biến trong PHP, bạn chỉ cần đặt dấu $ trước tên biến và gán giá trị cho nó bằng dấu =. PHP sẽ tự động xác định kiểu dữ liệu dựa trên giá trị được gán cho biến. Không cần khai báo kiểu dữ liệu như một số ngôn ngữ khác.

Ví dụ:

php
<?php
$greeting = "Chào mừng bạn đến với CodeTutHub!";  // Chuỗi
$number = 100;  // Số nguyên
$price = 19.99;  // Số thực
$isPublished = true;  // Kiểu Boolean
?>

Trong ví dụ này:

  • $greeting chứa một chuỗi.
  • $number chứa một số nguyên.
  • $price chứa một số thực (số dấu phẩy động).
  • $isPublished chứa giá trị Boolean (true).

Thay đổi giá trị biến:

Biến trong PHP có thể thay đổi giá trị bất cứ lúc nào. Bạn chỉ cần gán lại giá trị mới cho biến:

php
<?php
$number = 50;  // Ban đầu $number có giá trị là 50
$number = 100; // Bây giờ $number có giá trị mới là 100
?>

4. Kiểu dữ liệu của biến trong PHP

PHP là một ngôn ngữ loosely typed, có nghĩa là bạn không cần phải khai báo kiểu dữ liệu khi tạo biến. PHP sẽ tự động chuyển đổi kiểu dữ liệu của biến dựa trên giá trị mà bạn gán cho nó. Dưới đây là các kiểu dữ liệu cơ bản trong PHP:

4.1. Kiểu chuỗi (String)

Chuỗi là một tập hợp các ký tự. Trong PHP, chuỗi có thể được bao quanh bởi dấu nháy đơn (') hoặc dấu nháy kép (").

php
<?php
$greeting = "Xin chào!";
$name = 'CodeTutHub';
?>

4.2. Kiểu số nguyên (Integer)

Số nguyên là các số không có phần thập phân.

php
<?php
$age = 25;
$year = 2024;
?>

4.3. Kiểu số thực (Float/Double)

Số thực là các số có phần thập phân hoặc số dấu phẩy động.

php
<?php
$price = 19.99;
$temperature = -3.14;
?>

4.4. Kiểu Boolean

Kiểu Boolean chỉ có hai giá trị là true hoặc false.

php
<?php
$isPublished = true;
$isLoggedIn = false;
?>

4.5. Kiểu mảng (Array)

Mảng là một tập hợp các giá trị, có thể chứa các giá trị thuộc bất kỳ kiểu dữ liệu nào.

php
<?php
$fruits = array("Táo", "Chuối", "Cam");
$numbers = [1, 2, 3, 4, 5];
?>

4.6. Kiểu đối tượng (Object)

Đối tượng là một thực thể phức tạp được tạo ra từ một lớp (class). Bạn có thể sử dụng đối tượng để lưu trữ các thuộc tính và phương thức liên quan đến nhau.

php
<?php
class Car {
    public $make;
    public $model;
    public function __construct($make, $model) {
        $this->make = $make;
        $this->model = $model;
    }
}

$myCar = new Car("Toyota", "Corolla");
?>

5. Phạm vi của biến trong PHP

Phạm vi của biến (scope) chỉ ra vùng trong mã nguồn mà biến đó có thể được truy cập và sử dụng. PHP hỗ trợ các loại phạm vi biến sau:

5.1. Phạm vi cục bộ (Local)

Biến cục bộ chỉ tồn tại và có thể được truy cập trong một hàm hoặc một khối mã. Biến này không thể truy cập từ bên ngoài hàm.

php
<?php
function myFunction() {
    $localVar = "Tôi chỉ tồn tại trong hàm này!";
    echo $localVar;
}
// echo $localVar;  // Sẽ gây ra lỗi vì biến $localVar không tồn tại ở phạm vi toàn cục
?>

5.2. Phạm vi toàn cục (Global)

Biến toàn cục được khai báo bên ngoài tất cả các hàm và có thể truy cập từ bất kỳ đâu trong mã nguồn, trừ bên trong các hàm.

php
<?php
$globalVar = "Tôi là biến toàn cục";

function myFunction() {
    global $globalVar;  // Sử dụng từ khóa `global` để truy cập biến toàn cục
    echo $globalVar;
}

myFunction();  // In ra "Tôi là biến toàn cục"
?>

5.3. Phạm vi tĩnh (Static)

Biến tĩnh giữ giá trị của nó qua các lần gọi hàm khác nhau. Khi biến được khai báo là tĩnh, nó không bị hủy sau khi hàm kết thúc.

php
<?php
function myStaticFunction() {
    static $counter = 0;
    $counter++;
    echo $counter;
}

myStaticFunction();  // In ra 1
myStaticFunction();  // In ra 2
myStaticFunction();  // In ra 3
?>

6. Kết luận

Biến là một yếu tố cốt lõi trong lập trình PHP, và việc hiểu rõ cách khai báo, sử dụng, cũng như quản lý các biến sẽ giúp bạn viết mã hiệu quả hơn. Trong bài viết này, CodeTutHub đã giới thiệu khái niệm biến trong PHP, các loại kiểu dữ liệu, quy tắc đặt tên, cũng như cách sử dụng biến trong các phạm vi khác nhau.

Hy vọng qua bài viết này, bạn đã nắm rõ cách sử dụng biến trong PHP và có thể áp dụng chúng vào các dự án lập trình của mình. Đừng quên theo dõi CodeTutHub để cập nhật thêm nhiều bài viết hữu ích về ngôn ngữ lập trình PHP!

Chúc bạn thành công!